Ratusz Głównomiejski Gdańsk

Ratusz Głównego Miasta to gotycko-renesansowa budowla stojąca w samym sercu gdańskiej Starówki, tam gdzie ulica Długa przechodzi w Długi Targ. Przez prawie 600 lat był siedzibą władz miejskich, a dzisiaj mieści oddział Muzeum Gdańska z przepięknymi historycznymi salami i galerią widokową na szczycie 80-metrowej wieży. To jedno z tych miejsc, które łączy w sobie wartość architektoniczną, historyczną i praktyczną – można tu naprawdę wiele zobaczyć, a nie tylko podziwiać fasadę z zewnątrz.

Budynek przyciąga wzrok już z daleka. Smukła wieża z charakterystyczną iglicą zwieńczoną złoconym posągiem góruje nad całą okolicą i stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych punktów gdańskiego krajobrazu.

Historia ratusza – od średniowiecza do dziś

Dokładna data powstania pierwszego ratusza nie jest znana, choć wiadomo że już w XIV wieku stał tu murowany, jednopiętrowy budynek. Pierwsza poważna rozbudowa miała miejsce w latach 1379-1382, kiedy mistrz murarski Heinrich Ungeradin stworzył solidniejszy gmach dla rozwijającego się miasta.

Gdańsk bogacił się z roku na rok, a ratusz pękał w szwach. Urzędowali w nim burmistrzowie, obradowała Rada Miasta i Ława, wyrokował sąd wetowy, siedzibę miał burgrabia reprezentujący króla polskiego. Nie dziwi więc, że kolejne przebudowy następowały w XV i XVI wieku.

Przełomowy moment nadszedł w 1556 roku, kiedy wybuchł groźny pożar. To co mogło być tragedią, stało się okazją do gruntownej przebudowy w stylu renesansowym. Pięć lat później, w 1561 roku, na iglicy wieży umieszczono złocony posąg Zygmunta II Augusta, który do dziś przyciąga spojrzenia turystów spacerujących Długim Targiem.

W 2000 roku na wieży ratusza zamontowano wspaniały 37-dzwonowy carillon wykonany przez holenderską wytwórnię Royal Eijsbouts. To jeden z największych instrumentów tego typu w Polsce.

Po zniszczeniach II wojny światowej rozpoczęto trudną odbudowę. Prace konserwatorskie trwały długo i zaliczane są do wybitnych osiągnięć polskiej sztuki konserwatorskiej. W 1970 roku odbudowany ratusz przekazano Muzeum Historii Miasta Gdańska, które funkcjonuje tu do dziś jako Muzeum Gdańska.

Co można zobaczyć w środku ratusza

Najważniejsze pomieszczenia to trzy sale na pierwszym piętrze: Sień, Sala Biała i Sala Czerwona. Każda robi wrażenie, ale to Sala Czerwona zwykle wywołuje największe wow.

Sala Czerwona, zwana też Wielką Salą Rady lub Salą Letnią, to reprezentacyjne pomieszczenie z przepięknym stropem ozdobionym 25 obrazami autorstwa Izaaka van den Blocka. Malowidła przedstawiają sceny alegoryczne i mitologiczne, a całość stanowi doskonały przykład niderlandzkiego manieryzmu. Tu obradowali radni, tu podejmowano najważniejsze decyzje dotyczące miasta, tu witano królów.

Sala Biała zyskała swoją nazwę po przebudowie w latach 1841-1842, kiedy otrzymała białe sklepienie. Wcześniej nazywano ją Wielką Salą Wety – to tutaj wyrokował sąd wetowy, najwyższa instancja sądowa w mieście. Atmosfera tego miejsca nadal jest uroczysta i nieco surowa.

Sień ratuszowa również zachwyca detalami architektonicznymi i stanowi godne wprowadzenie do zwiedzania.

Widok z wieży ratuszowej na Gdańsk

W sezonie letnim można wejść na galerię widokową w wieży – i zdecydowanie warto. Z wysokości około 50 metrów roztacza się panorama całego Gdańska: Długi Targ, Motława, żurawie portowe, dachy Starego Miasta. To inny punkt widzenia niż z poziomu ulicy.

Trzeba się nastawić na pokonanie schodów – winda tu nie dojedzie. Ale wysiłek się opłaca, zwłaszcza w pogodny dzień. Wejście na wieżę to dodatkowa opłata poza biletem wstępu do muzeum.

Wieża ratusza ma 80 metrów wysokości, ale galeria widokowa znajduje się na poziomie około 50 metrów. To wystarczająco wysoko, żeby zobaczyć całe centrum i okolice, ale nie tak wysoko, by stracić szczegóły.

Dla kogo jest Ratusz Głównego Miasta

To miejsce sprawdzi się dla różnych grup. Miłośnicy historii i architektury znajdą tu mnóstwo detali do oglądania i analizowania – od renesansowych zdobieniń po barokowe malowidła. Rodziny z dziećmi w wieku szkolnym mogą potraktować wizytę jako lekcję historii w terenie, zwłaszcza jeśli wcześniej omówią czym był ratusz i jak wyglądało życie w dawnym Gdańsku.

Wejście na wieżę to dodatkowa atrakcja dla młodszych – lubią takie wyzwania i nagradzające widoki. Dla maluchów poniżej 5-6 lat może być trudniej, bo trzeba pokonać sporo schodów, ale to zależy od kondycji dziecka.

Osoby starsze lub z problemami z poruszaniem się powinny wiedzieć, że budynek ma ograniczenia architektoniczne. Warto przed wizytą skontaktować się z koordynatorką dostępności muzeum, żeby ustalić możliwości zwiedzania.

Praktyczne informacje – godziny otwarcia i bilety

Ratusz Głównego Miasta jest czynny:

• Wtorek-sobota: 10:00-18:00
• Niedziela: 11:00-18:00
• Poniedziałek: nieczynne

Godziny mogą się zmieniać w sezonie zimowym, więc warto sprawdzić aktualne informacje przed wizytą.

Ceny biletów:

• Bilet normalny: 12 zł
• Bilet ulgowy: 6 zł

Ostatnie wejście do muzeum możliwe jest na 45 minut przed zamknięciem. Wejście na wieżę widokową to dodatkowa opłata – szczegóły najlepiej sprawdzić na miejscu lub na stronie muzeum.

Posiadacze Karty Turysty Gdańsk mogą zwiedzać ratusz bezpłatnie – wystarczy pokazać kartę przy kasie.

Jak dojechać i ile czasu przeznaczyć

Ratusz stoi przy ulicy Długiej 46, dokładnie w miejscu gdzie Długa przechodzi w Długi Targ. To absolutne centrum Gdańska, więc dotarcie nie stanowi problemu.

Komunikacją miejską najwygodniej dojechać do przystanku Brama Wyżynna (tramwaje) lub Poczta Główna. Stamtąd spacer Długą zabiera kilka minut. Z dworca PKP Gdańsk Główny to około 15 minut piechoty przez Wały Jagiellońskie i Bramę Wyżynną.

Samochodem trzeba liczyć się z ograniczeniami w ruchu w centrum. Najbliższe parkingi to parking podziemny Forum Gdańsk lub parkingi przy Targu Węglowym. Żaden nie jest tani, ale to cena za parkowanie w ścisłym centrum.

Na samo zwiedzanie wnętrza ratusza warto przeznaczyć 45-60 minut. Jeśli planujecie wejście na wieżę, doliczcie kolejne 30 minut. Można oczywiście zostać dłużej, zwłaszcza jeśli ktoś chce dokładnie obejrzeć wszystkie detale malowideł w Sali Czerwonej.

Ratusz Głównego Miasta pełni nie tylko funkcję muzealną – organizowane są tu także ważne uroczystości miejskie, regionalne i państwowe. Budynek nadal pozostaje symbolem władzy i prestiżu Gdańska.

Wizytę w ratuszu można połączyć ze spacerem całą Drogą Królewską – od Bramy Wyżynnej przez Długą i Długi Targ aż do Zielonej Bramy. Po drodze mijają się dziesiątki innych zabytków, kawiarnie, restauracje i sklepy z pamiątkami. To naturalny szlak turystyczny Gdańska i większość zwiedzających i tak tędy przechodzi.