Muzeum Emigracji Gdynia

W budynku przedwojennego Dworca Morskiego w Gdyni, z którego przez dziesięciolecia odpływały transatlantyki pełne polskich emigrantów, dziś mieści się muzeum opowiadające ich historie. Nie jest to typowa instytucja z gablotami pełnymi starych przedmiotów – to nowoczesna przestrzeń, gdzie historię można poczuć wszystkimi zmysłami. Muzeum Emigracji pokazuje 200 lat polskich wyjazdów: od XIX-wiecznych chłopów szukających lepszego życia, przez powojennych uchodźców, aż po współczesnych Polaków pracujących w Londynie czy Dublinie.

Dworzec Morski – miejsce z historią w tle

Lokalizacja muzeum to nie przypadek. Dworzec Morski przy nabrzeżu Francuskim to miejsce, przez które przechodziły tysiące Polaków żegnających się z krajem. Stąd odpływały słynne transatlantyki – „Batory”, „Piłsudski”, „Sobieski”. Dla wielu pasażerów był to ostatni widok Polski przed wielomiesięczną, czasem wieloletnią rozłąką. Niektórzy nigdy nie wrócili.

Sam budynek przeszedł gruntowną modernizację, która kosztowała prawie 50 milionów złotych. Zachowano jego przedwojenny charakter, ale dodano nowoczesne elementy – przede wszystkim ogromną przeszkloną ścianę z widokiem na port i Bałtyk. Zanim wejdzie się na wystawę, warto stanąć na szklanym tarasie i popatrzeć na cumujące statki wycieczkowe. To pomaga poczuć klimat miejsca.

Co zobaczysz na wystawie stałej

Ekspozycja zajmuje całe piętro i prowadzi przez różne fale emigracji. Zaczyna się od XIX wieku, kiedy ze wsi wyjeżdżali chłopi szukający pracy w Ameryce czy Brazylii. Dalej są historie z okresu międzywojennego, potem wojenne ucieczki i powojenne wyjazdy. Kończy się na współczesności – bo emigracja to zjawisko, które trwa nieprzerwanie.

Wystawa nie polega na czytaniu długich opisów. Są tu rekonstrukcje wnętrz – fragment kajuty statku, pomieszczenie z Ellis Island, gdzie sprawdzano imigrantów przed wpuszczeniem do USA. Można posłuchać nagrań głosów emigrantów, zobaczyć ich listy, fotografie, pamiątki spakowane do skromnych walizek. Multimedialne instalacje pokazują mapy tras emigracyjnych, statystyki, zdjęcia archiwalne.

Na całym świecie żyje ponad 20 milionów osób polskiego pochodzenia. To więcej niż połowa obecnej populacji Polski.

Szczególnie robi wrażenie kilkumetrowy multimedialny globus, na którym widać rozmieszczenie Polonii na świecie. Można zobaczyć, gdzie powstały polskie kolonie, kto tam wyjeżdżał i jak żyli emigranci w nowych krajach. To jeden z tych elementów, przy którym zatrzymują się dzieci – duży, świecący, interaktywny.

Projekt „Batory w budowie” i inne atrakcje

W muzeum powstaje największa na świecie makieta statku pasażerskiego – legendarnego „Batorego”. To projekt długoterminowy, można obserwować postępy prac. Dla osób zainteresowanych morską historią to dodatkowa gratka.

Oprócz wystawy stałej odbywają się wystawy czasowe, spotkania, projekty edukacyjne. Muzeum stara się być platformą rozmów o współczesnej emigracji, nie tylko historycznym archiwum. W holu na parterze jest bistro i sklep z pamiątkami – można tu kupić książki o emigracji, reprodukcje starych plakatów transatlantyków, drobne upominki.

Dla kogo jest to muzeum

Wystawa działa na różnych poziomach. Dorośli mogą zagłębić się w historie konkretnych osób, przeczytać fragmenty listów, posłuchać wspomnień. Dzieci interesują się bardziej multimediami, rekonstrukcjami, możliwością dotknięcia niektórych eksponatów.

Rodziny z dziećmi w wieku szkolnym znajdą tu dużo do zobaczenia – zwłaszcza jeśli dzieci lubią historię albo mają w rodzinie kogoś, kto wyemigrował. Dla nastolatków może być to dobry punkt wyjścia do rozmowy o współczesnej emigracji zarobkowej, którą pewnie znają z własnego otoczenia.

Nie każdy wyjdzie z muzeum zachwycony – to miejsce dość poważne, bez efektów typu sala zabaw czy interaktywne gry. Ale jeśli szukacie czegoś więcej niż rozrywki, jeśli chcecie zrozumieć fragment polskiej historii, który dotknął miliony rodzin – to właściwy adres.

Dworzec Morski w Gdyni funkcjonował jako miejsce odpraw pasażerskich od lat 30. XX wieku aż do 1979 roku. Przez ten czas obsłużył setki tysięcy podróżnych.

Ile czasu zarezerwować na wizytę

Spokojne zwiedzanie wystawy stałej to około 2 godziny. Można szybciej, jeśli się tylko przejdzie i popatrzy, ale wtedy traci się sporo kontekstu. Warto mieć czas na przeczytanie przynajmniej kilku historii indywidualnych emigrantów – one nadają całości głębszy sens.

Jeśli planujecie jeszcze kawę w bistro, chwilę na tarasie widokowym i przejrzenie sklepu, doliczcie kolejne 30-40 minut. Muzeum nie jest ogromne, nie męczy nadmiarem informacji, ale wymaga skupienia.

Informacje praktyczne – bilety, godziny, dojazd

Muzeum mieści się przy ulicy Polska 1 w Gdyni, w budynku przy nabrzeżu Francuskim. Przed budynkiem jest parking dla samochodów. Z dworca PKP Gdynia Główna można dojechać autobusami linii 119 lub 133 – zajmuje to około 10-13 minut. Pieszo to niecałe 2,5 km, czyli jakieś pół godziny marszu przez centrum miasta.

Jeśli przyjeżdżacie z innych miast Trójmiasta, najwygodniej sprawdzić połączenie w aplikacji jakdojade.pl – jest sporo opcji autobusowych i trolejbusowych. Z centrum Gdyni, ze Skweru Kościuszki, to około 25 minut spacerem wzdłuż nabrzeża.

Godziny otwarcia: Muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli. Poniedziałki to dzień wolny. Dokładne godziny najlepiej sprawdzić na stronie POLSKA1.pl przed wizytą, bo mogą się zmieniać sezonowo lub w związku z wydarzeniami specjalnymi.

Ceny biletów: Bilety można kupić w kasie na parterze. Dostępne są bilety normalne, ulgowe dla dzieci, studentów i seniorów, oraz rodzinne. Posiadacze Pomorskiej Karty Turysty otrzymują zniżkę lub bezpłatny wstęp – warto mieć ją przy sobie, jeśli planujecie zwiedzanie kilku atrakcji w regionie. Aktualne ceny najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie muzeum, bo mogą być aktualizowane.

Muzeum otrzymało w 2018 roku nagrodę Živa Award dla najlepszego muzeum słowiańskiego – międzynarodowe uznanie dla stosunkowo młodej instytucji.

Po wizycie w muzeum można przejść się po gdyńskim porcie, zobaczyć cumujące statki, zajrzeć na nabrzeże, gdzie stoją zabytkowe żaglowce „Dar Pomorza” i niszczyciel „Błyskawica”. To wszystko w zasięgu krótkiego spaceru. Gdynia Orłowo z klifem i drewnianym molo to kolejny punkt, który pasuje do jednodniowego planu zwiedzania – choć to już kilka kilometrów dalej wzdłuż wybrzeża.